Bệnh Addison là gì? Nguyên nhân và triệu chứng

Bệnh Addison

Bệnh Addison là một rối loạn liên quan đến sự hoạt động bị gián đoạn của một phần tuyến thượng thận được gọi là miền vỏ. Điều này dẫn đến việc giảm sản xuất hai hóa chất quan trọng (hormone) thường được giải phóng bởi vỏ thượng thận: cortisol và aldosterone.

Tuyến thượng thận có hai tuyến, mỗi tuyến nằm ở phần trên của hai quả thận. Mỗi bộ phận của tuyến thượng thận chịu trách nhiệm sản xuất các loại hormone khác nhau.

Cortisol là một hoóc môn rất mạnh được sản xuất bởi vỏ thượng thận. Nó liên quan đến việc điều chỉnh hoạt động của gần như mọi loại cơ quan và mô trên toàn cơ thể, và được coi là một trong số ít hormone cần thiết cho sự sống. Cortisol có liên quan đến:

  • Quá trình xử lý và sử dụng phức tạp của nhiều chất dinh dưỡng, bao gồm đường (carbohydrate), chất béo và protein.
  • Sự hoạt động bình thường của hệ tuần hoàn và tim.
  • Hoạt động của cơ bắp.
  • Chức năng thận khỏe mạnh.
  • Sản xuất tế bào máu.
  • Các quá trình liên quan đến việc duy trì hệ thống xương.
  • Hoạt động của não và dây thần kinh
  • Các phản ứng của hệ thống miễn dịch.

Aldosterone, cũng được sản xuất bởi vỏ thượng thận, đóng vai trò trung tâm trong việc duy trì tỷ lệ nước và muối thích hợp trong cơ thể. Khi sự cân bằng này bị đảo lộn, khối lượng máu lưu thông khắp cơ thể sẽ giảm xuống mức nguy hiểm, kèm theo giảm huyết áp.

Bệnh Addison còn được gọi là suy thượng thận nguyên phát. Nói cách khác, một số quá trình can thiệp trực tiếp vào khả năng của vỏ thượng thận sản xuất hormone của nó. Số lượng của cortisol và aldosterone giảm, và nhiều chức năng trên khắp cơ thể bị phá vỡ.

Bệnh Addison xảy ra ở khoảng bốn trong mỗi 100.000 người. Nó tấn công cả nam và nữ ở mọi lứa tuổi.

Nguyên nhân và triệu chứng

Nguyên nhân phổ biến nhất của bệnh Addison là vỏ thượng thận bị hỏng hoặc teo lại. Trong 70% của tất cả các trường hợp, tình trạng teo này được cho là xảy ra do rối loạn tự miễn dịch. Trong một rối loạn tự miễn dịch, hệ thống miễn dịch của cơ thể, chịu trách nhiệm xác định những kẻ xâm nhập từ ngoài vào như virus hoặc vi khuẩn và tiêu diệt chúng, trong quá trình đó vô tình xác định các tế bào của vỏ thượng thận là ngoại lai và tiêu diệt chúng. Trong khoảng 20% ​​của tất cả các trường hợp,vỏ thượng thận bị phá hủy là do bệnh lao. Các trường hợp còn lại của bệnh Addison có thể là do nhiễm nấm, chẳng hạn như histoplasmosis, coccidiomycosis và cryptococcosis ảnh hưởng đến tuyến thượng thận bằng cách tạo ra các u gọi là u hạt; một căn bệnh như là amyloidosis, trong đó một chất có tinh bột gọi là amyloid lắng đọng ở những nơi bất thường trên khắp cơ thể, cản trở chức năng của bất kỳ cấu trúc nào có trong đó; hoặc xâm lấn tuyến thượng thận do ung thư.

Trong khoảng 75% bệnh nhân, các triệu chứng không dễ nhận biết cho đến khi khoảng 90% vỏ thượng thận đã bị phá hủy. Các triệu chứng phổ biến nhất bao gồm mệt mỏi và mất năng lượng, giảm cảm giác thèm ăn, buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đau bụng, sụt cân, yếu cơ, chóng mặt khi đứng, mất nước, xuất hiện các vùng da sẫm màu(sạm màu) khác thường và sạm đen. Khi bệnh tiến triển, bệnh nhân có thể có làn da rất rám nắng, hoặc bị sạm, với sẫm màu của niêm mạc miệng, âm đạo và trực tràng, và sắc tố đen của khu vực xung quanh núm vú (aereola). Khi bệnh nhân mất nước thì triệu chứng trở nên nghiêm trọng hơn, huyết áp sẽ tiếp tục giảm và bệnh nhân sẽ cảm thấy ngày càng yếu đuối. Một số bệnh nhân có các triệu chứng tâm thần, bao gồm trầm cảm và lo âu. Phụ nữ mất lông mu và lông nách, ngừng có kinh nguyệt như bình thường.

Khi một bệnh nhân bị nhiễm trùng, hoặc bị căng thẳng do chấn thương, bệnh có thể đột ngột và nhanh chóng trở nên nguy hiểm đến tính mạng. Các triệu chứng của "khủng hoảng Addisonian" này bao gồm nhịp tim bất thường, đau dữ dội ở lưng và bụng, buồn nôn và nôn không kiểm soát được, huyết áp giảm mạnh, suy thận và bất tỉnh. Khoảng 25% trong số tất cả các bệnh nhân mắc bệnh Addison được xác định do sự phát triển của khủng hoảng Addisonian.

Comments